گیجی/سرگیجه و انواع آن

سرگیجه یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود آن را تجربه می‌کنند. اما آیا می‌دانید سرگیجه انواع مختلفی دارد و هر کدام علل و علائم خاص خود را دارند؟ در اینجا با کمک شنویار، یار شنوای شما، به بررسی دقیق‌تر انواع سرگیجه و جزئیات مربوط به هر کدام می‌پردازیم.

سرگیجه یا ورتیگو (Vertigo): احساس چرخش و حرکت کاذب

ورتیگو شایع‌ترین نوع سرگیجه است که در آن فرد احساس می‌کند خودش یا محیط اطرافش در حال چرخش است. این حالت معمولاً به دلیل اختلال در سیستم تعادل بدن (سیستم دهلیزی) ایجاد می‌شود. سیستم دهلیزی در گوش داخلی قرار دارد و به مغز کمک می‌کند موقعیت بدن را در فضا تشخیص دهد.

علل شایع سرگیجه

- سرگیجه وضعیتی خوش‌خیم (BPPV): زمانی اتفاق می‌افتد که کریستال‌های کوچک در گوش داخلی جابه‌جا می‌شوند.

- بیماری منییر (Meniere's Disease): اختلالی در گوش داخلی که باعث تجمع مایع و ایجاد فشار می‌شود.

- التهاب عصب دهلیزی (Vestibular Neuritis): عفونت یا التهاب عصب تعادل.

علائم همراه با سرگیجه:

- حرکات غیرارادی چشم (نیستاگموس)

- تاری یا لرزش دید (اوسیلوپسی)

- حالت تهوع و استفراغ

- تعریق و رنگ‌پریدگی

عدم تعادل (Dysequilibrium): احساس ناپایداری بدون چرخش

در این حالت، فرد احساس می‌کند تعادل ندارد، اما بدون احساس چرخش یا سرگیجه. این مشکل معمولاً به دلیل اختلال در هماهنگی بین سیستم‌های بینایی، گوش داخلی و سیستم عصبی ایجاد می‌شود.

علل شایع‌عدم تعادل:

- مشکلات بینایی مانند دوبینی یا تاری دید

- اختلالات گوش داخلی

- بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون یا ام‌اس

زیرگروه‌های‌عدم تعادل

-عدم تعادل روانی: همراه با اضطراب، ترس یا سردرگمی

-عدم تعادل چشمی: ناشی از مشکلات بینایی که می‌تواند منجر به بیماری حرکت (motion sickness) شود.

پیش‌سنکوپ (Pre-syncope): احساس نزدیک به غش کردن

پیش‌سنکوپ حالتی است که فرد احساس می‌کند در حال غش کردن است، اما هوشیاری خود را از دست نمی‌دهد. این حالت معمولاً به دلیل کاهش موقت جریان خون به مغز رخ می‌دهد.

علل شایع پیش‌سنکوپ:

- افت فشار خون وضعیتی: کاهش ناگهانی فشار خون هنگام بلند شدن

- آریتمی قلبی: ضربان نامنظم قلب

- اضطراب و بیش‌تنفس: تنفس سریع و سطحی که باعث کاهش دی‌اکسید کربن خون می‌شود.

علائم همراه:

- احساس ضعف و تاری دید

- تعریق و رنگ‌پریدگی

- حالت تهوع

سبکی سر (Light-headedness): احساس شناور بودن

سبکی سر حالتی است که فرد احساس می‌کند سرش سبک شده یا از بدنش جدا شده است. این حالت معمولاً با اضطراب یا مشکلات تنفسی مرتبط است.

علل شایع سبکی سر:

- اضطراب و استرس

- بیش‌تنفس (Hyperventilation)

- کم‌آبی بدن یا قند خون پایین

ویژگی‌ها:

- احساس شناور بودن یا سرگیجه خفیف

- ممکن است گذرا یا دائمی باشد

ناپایداری در راه رفتن (Gait Instability یا Ataxia): مشکل در هماهنگی حرکات

آتاکسی به معنای‌عدم هماهنگی در حرکات بدن و ناپایداری هنگام راه رفتن است. این مشکل معمولاً به دلیل اختلال در سیستم عصبی یا سیستم دهلیزی ایجاد می‌شود.

علل شایع آتاکسی:

- آسیب به مخچه (بخشی از مغز که مسئول هماهنگی حرکات است)

- بیماری‌های عصبی مانند ام‌اس یا سکته مغزی

- مصرف الکل یا داروهای خاص

ویژگی‌ها:

- احساس ناپایداری و زمین خوردن

- مشکلات در هماهنگی حرکات

- ممکن است پیش‌رونده باشد

خلاصه: سرگیجه و عدم تعادل را بهتر بشناسید

سرگیجه وعدم تعادل می‌توانند علل مختلفی داشته باشند و تشخیص دقیق آن‌ها نیاز به بررسی کامل دارد. شنویار، یار شنوای شما، با ارائه اطلاعات جامع و قابل فهم، به شما کمک می‌کند تا این شرایط را بهتر بشناسید و در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنید.

- سرگیجه: ناشی از اختلال در سیستم دهلیزی

-عدم تعادل: مشکل در هماهنگی سیستم‌های حسی و حرکتی

- پیش‌سنکوپ: معمولاً به دلیل مشکلات قلبی-عروقی

- سبکی سر: اغلب مرتبط با اضطراب و بیش‌تنفس

- ناپایداری در راه رفتن: نشانه‌ای از آسیب سیستم عصبی

با شنویار، یار شنوای شما، دنیای سرگیجه و عدم تعادل را بهتر درک کنید و راه‌حل‌های مناسب را بیابید.

دسته‌بندی: سرگیجه و تعادل

نویسنده: ادیولوژیست احمد رسولی

کاندیدای دکترای تخصصی

رتبه ۱ آزمون دکترای تخصصی کشور

فارغ‌التحصیل دانشگاه علوم پزشکی تهران

مدرس دانشگاه